20. Juli 1967, Poissy. En Aarbechter verléisst d'Fabréck mat de Schlësselen zum leschte Panhard 24 , deen jee vum Montageband rullt. Hie weess et nach net, awer hie war grad Zeie vum Doud vun enger Legend - deem vum alleréischten Autoshersteller vun der Welt. Jo, Dir hutt richteg héieren: den alleréischten . Panhard & Levassor war de Produzent, deen 1891 dat modernt Auto erfonnt huet, deen d'Presidenten vun der Republik ekipéiert huet, deen zwee Weltkricher iwwerlieft huet... an deen grad vu Citroën wéi en normale Virspiiss verschléckt gi war.

Dës Geschicht faszinéiert mech, well se beweist, datt een an der Automobilindustrie, och wann een alles erfonnt huet, och wann een 76 Joer virun der Konkurrenz ass, ëmmer nach am Hannergrond landen kann. A gleeft mir, dem Panhard seng Doudesfäll sinn kee schéine Bléck.

{Diaen}

Fir ze verstoen, wéi tragesch dëst Enn ass, muss ech Iech als éischt soen, wien de Panhard wierklech war. Well wann ech Iech soen, datt et de weltwäit féierende Autoshersteller war, dann ass dat kee Marketing, et ass wierklech wouer. Am November 1890 huet den Émile Levassor schonn geschriwwen: "Mir hunn de Moment 30 Gefierer am Bau, an d'Bestellunge kommen schonn eran." Verdammt, et ass 1890! Ford, hien huet nach ëmmer dovun gedreemt, Mechaniker ze ginn.

De René Panhard an den Émile Levassor, dës zwee Jongen, si hunn net nëmmen eng Automark geschaf, si hunn den modernen Auto erfonnt . Dat berühmt "Panhard-System" - Motor vir, Getriebe hannen, Getriebe - dat sinn si. Dës Konfiguratioun, déi mir haut nach ëmmer op de meeschte Gefierer fannen, dréit hiren Numm. Respektvoll, oder?

Pionéier vum Onméiglechen

Mee passt op, dës Jongen ware keng Witzer. Vun 1891 bis 1904 war Panhard & Levassor de Weltmarktführer wat d'Produktiounsvolumen ugeet. Weltmarktführer! Mat Autoen, déi e Verméige kaschten, stellt Iech just vir. Et ass, wéi wann Ferrari de Produzent wier, deen haut déi meescht Autoen op der Welt verkeeft - komplett verréckt.

An dann war do nach dat legendärt Rennen, Paris-Bordeaux-Paräis am Joer 1895. Den Émile Levassor, deemools 48 Joer al, huet sech hannert d'Steier vu sengem Panhard gesat an huet praktesch ouni Paus 1.178 Kilometer an 48 Stonnen zréckgeluecht. Hie stoung nëmme fir ze tanken an e Sandwich ze iessen. De Mann ass mat engem Virsprong vu méi wéi 5 Stonnen als Éischten ukomm! Nëmmen datt d'Reegele deemools gesot hunn, datt een op d'mannst zwou Persounen am Auto muss hunn, fir ze gewannen. Dofir gouf hien ofgestuft. Mee jidderee hat d'Botschaft verstanen: De Panhard war déi absolut Referenz.

Ausser datt d'Schicksal heiansdo e schlechten Humor huet. Am Joer drop, am Joer 1896, ass den Émile Levassor bei engem dommen Accident wärend dem Paräis-Marseille-Paräis ëm d'Liewe komm. An dat hei: hie stierft beim Retten vun engem Hond . Jo, en verdammten Stroossenhond, deen zu Lapalud d'Strooss iwwerkräizt huet. De Levassor huet d'Déier gesinn, ass schaarf ausgewäicht fir et ze vermeiden, an ass an engem Graben gelant. Vun der Accident geschwächt, ass hien am Joer drop gestuerwen. Dee Mann, deen déi global Automobilindustrie revolutionéiert hat, huet sech ëmbruecht fir en Hond ze retten. Ech weess net wéi et mat dir ass, awer dat beréiert mech wierklech.

D'Gëllent Zäitalter a verréckt Innovatiounen

Nom Doud vum Levassor huet den Arthur Krebs vun 1897 bis 1915 d'Leedung iwwerholl. An de Mann huet eppes gemaach, wat keen aneren d'Courage hat ze maachen: d'Ventile komplett opzeginn . Vun 1910 bis 1940 hunn all Panhard-Motore Rotatiounshülsentechnologie ënner Knight's Lizenz benotzt. All! 30 Joer laang hunn si op eng revolutionär Technologie gesat, déi keen aneren et gewot huet, a massivem Moossstaf unzehuelen.

An et huet funktionéiert! D'Motore mat Hülse ware méi roueg, méi fléissend a méi zouverlässeg. Panhard war déi ultimativ Prestigemark ginn. Ënnert der Presidentschaft vum Raymond Poincaré tëscht 1913 an 1920 waren d'Panhard 18CV an 20CV déi offiziell Autoen vum Élysée-Palais. Wann ee President vun der Franséischer Republik ass, fiert een e Panhard, Punkt.

Mä hey, Dir kennt de Prozess: d'1930er Joren koumen, d'Wirtschaftskris, dann de Krich. An dann huet de Panhard eng massiv Schlapp an d'Gesiicht kritt. Am Joer 1945 ass Frankräich aus dem Krich erauskomm, an dat och de Panhard. D'Mark war an enger schlechter finanzieller Situatioun ; d'Zäite vu Luxusautoen fir Millionäre ware eriwwer.

De programméierte Réckgang

Hei misst de Paul Panhard, deen 1940 President gouf, eng schmerzhafte Entscheedung treffen: de Luxus vergiessen a sech op méi populär Autoen konzentréieren. Den Dyna X war hire Versuch vum Iwwerliewe. En klengen Auto mat engem loftgekillte Flat-Twin-Motor an enger ultraleichter Aluminiumkarosserie. Innovativ? Absolut. Genuch fir d'Mark ze retten? Net wierklech.

Well wärend där Zäit hunn sech déi aner franséisch Hiersteller organiséiert. Citroën, Renault, Peugeot... si haten hir Fabriken op voller Leeschtung gelaf, hir Verkafsnetzwierker gutt agesmolt, hir finanziell Ressourcen. Panhard, trotz sengem Prestige a sengem Know-how, huet ugefaange Schwieregkeeten ze hunn, matzehalen.

An hei koum de Mann an d'Spill, deen dem Panhard säin Doudesuerteel ënnerschreiwe sollt: de Pierre Bercot , de Chef vu Citroën. Am Joer 1955 huet dëse berechnende Geschäftsmann dem Panhard eng "Partnerschaft" virgeschloen. 25% vum Kapital am Géigenzuch fir d'Benotzung vun de Panhard-Fabriken fir d'Produktioun vun den 2CV-Camionnetten an den Zougang zum Verkafsnetz vu Panhard.

Op Pabeier gesäit et aus wéi e Win-Win-Deal. A Wierklechkeet ass et den Ufank vum Enn. De Bercot sengersäits hat ni Respekt virum Panhard. Fir hien war dës honnert Joer al Mark just e Sprangbriet fir seng eege Projeten z'entwéckelen, wéi zum Beispill den zukünftegen SM. Hie war schonn amgaang sech op déi komplett Iwwernahm virzebereeden .

Déi lescht Kaart: d'Panhard 24

De Jean Panhard, deen 1965 säi Papp Paul iwwerholl huet, huet gesinn, datt d'Saachen ausgesinn hunn, wéi wann se futti wieren. Dofir huet hien seng lescht Kaart gespillt: de Panhard 24, deen 1963 lancéiert gouf. En herrlechen Auto mat senge modernen Linnen, déi vum Louis Bionier entworf goufen, senge techneschen Innovatiounen a sengem 850cc Zweizylindermotor mat 42 PS.

Wann ech haut eng Panhard 24 gesinn, fille ech ëmmer nach e Stéck am Häerz. Et war de Schwanesang vun enger Mark, déi alles erfonnt hat. Dësen Auto huet alles representéiert, wat Panhard am Beschten konnt: Innovatioun, Originalitéit, Bauqualitéit. Mee en hat ee fatale Problem: e war eleng.

De Panhard hat net méi d'Mëttelen, fir eng komplett Gamme z'entwéckelen. Kee klenge Stadauto, keng Familljelimousine, kee Topmodell. Just dëse Panhard 24, sou brillant wéi e war, deen eleng géint d'Hiersteller gekämpft huet, déi zéng verschidde Modeller ugebueden hunn.

Hei fanne mir eng onheemlech Anekdot. Am Joer 1951 huet de Pablo Picasso seng Skulptur "Den Aaff an hiert Puppelchen" mat enger Miniatur Panhard Dyna X geschaf, déi sengem Jong Claude gehéiert huet. Hien huet dat klengt Auto op en ëmgedréinten Renault gesat, fir de Kapp vun engem Pavian ze formen. Dëst Wierk gouf 2002 bei Christie's fir 6,7 Milliounen Dollar verkaaft. Souguer de Picasso huet de Panhard säi Genie verstanen!

Awer, wësst Dir wat? Et gouf Versich, d'Mark ze retten. Pläng fir de "Super Panhard 24 CT", eng Sportversioun, déi d'ëffentlech Interesse hätt kënne beliewen. Mä de Pierre Bercot huet nee gesot. Hie wollt léiwer de Panhard stierwe loossen, anstatt him eng Chance ze ginn, erëm unzefänken.

Déi lescht Ausféierung

Juli 1965. Citroën iwwerhëlt déi komplett Kontroll iwwer Panhard. De Jean Panhard, de leschten Nokomme vun der Grënnungsfamill, kuckt hëlleflos zou, wéi seng Firma ënnergeet . Zwee Joer méi spéit, den 20. Juli 1967, verléisst de leschte Panhard 24 d'Fabréck zu Poissy.

76 Joer Automobilgeschicht. 76 Joer! Vun 1891 bis 1967. Dës Mark hat d'Belle Époque, den Éischte Weltkrich, d'Roaring Twenties, d'Grouss Depressioun, den Zweete Weltkrich an d'Rekonstruktioun iwwerlieft... an si war grad duerch d'Hänn vum Mann gestuerwen, deen se sollt retten.

Dës Geschicht bréngt mech zum Revolt. Weess du firwat? Well Panhard nach ëmmer Potenzial hat. Och a senge Doudesfäll haten si fortgeschratt Technologien. Hir loftgekillte Zweizylindermotoren, hir ultraleich Karosserie, hiert Know-how... all dat hätt als Basis fir eng Renaissance dénge kënnen.

Mä nee. Citroën huet léiwer d'Fabriken an de Verkafsnetz iwwerholl an de Rescht an den Dreck geheien. Dat ass d'Realitéit vum Automobilgeschäft : egal wéi eng Geschicht et ass, egal wéi eng Innovatiounen et ass, wann een net déi finanziell Mëttelen huet fir matzehalen, verschwënnt een.

Iwwregens gouf et eng aussergewéinlech Fra, déi an den 1900er Joren hir Spuer an d'Geschicht vu Panhard hannerlooss huet: d'Camille du Gast, mam Spëtznumm "den Amazonas mat de gréngen Aen". Dës aussergewéinlech Fra - Pianistin, Sängerin, Fligerin, Fallschiermspréngerin, Pistouleschützein a Schifuererin - war déi éischt Franséisin, déi un engem Autorennen deelgeholl huet. Am Joer 1901 koum si mat hirem Panhard-Levassor 20CV op déi 33. Plaz vun 122 Participanten am Paräis-Berlin-Rennen. Eng genial Ambassadrice fir eng genial Mark .

Mee hey, wësst Dir wat mech am meeschten un dëser Geschicht nervt? Ech hätt Iech gär Panhard-Miniaturen op bernardminiatures.fr ubidden kënnen. Ausser datt wann eng Mark sou op eemol verschwënnt, da léisst dat eng grouss Lück an der franséischer Autosgeschicht. Ech hunn nach ëmmer e puer Panhard-Stécker vun Zäit zu Zäit, awer si sinn rar, ganz rar. Haaptsächlech Dyna X oder 24 CT am Moossstaf 1/43. Mee et ass net wéi Renault, Citroën oder Peugeot, déi een einfach fënnt. Panhards sinn bal onméiglech fir Sammlerstécker ginn, wat hir Raritéit op de Stroossen reflektéiert. Ausserdeem, wann Dir bernardminiatures.fr besicht, gesitt Dir, datt ech mech op franséisch Autoen vun den 50er bis an d'90er spezialiséiert hunn. D'Liwwerung ass gratis ab 75€ a Frankräich, an all Miniatur ass virsiichteg verpackt, well dës kleng Schätz net ersat kënne ginn. Wéi richteg Panhards, tatsächlech. Wëllt Dir dat Trauregst un all deem wëssen? Deen eenzegen Deel vu Panhard, deen iwwerlieft huet, war d'Militärfahrzeugbranche. Panhard Panzerween hunn weider 40 Joer laang an Arméien op der ganzer Welt gerullt. Weltnummer eent bei de Riederpanzerween ! Och am Doud ass Panhard e féierende technesche Leader bliwwen.

Dës militäresch Aktivitéit gouf schliisslech 2005 un Auverland verkaaft an duerno 2012 vu Renault kaaft. Haut heescht et Arquus. Also jo, a gewësser Weis geet d'Ierfschaft vu Panhard weider. Mee verdammt, wat en Ënnerscheed zu deem, wat dës Mark hätt kënne sinn, wann se d'Mëttel gehat hätt, fir hiren Ambitiounen gerecht ze ginn!

Eng Lektioun fir d'Éiwegkeet

Tatsächlech, wann ech dës Geschicht erzielen, froen ech mech ëmmer datselwecht: Wat wann de Panhard d'Mëttele vu Citroën gehat hätt? Wat wann de Jean Panhard eng komplett Gamme ronderëm de 24er entwéckele kéint? Wat wann de Pierre Bercot e Minimum u Respekt fir dat Ierwen gehat hätt, dat hie zerstéiert huet?

Gutt, vläicht soll ech ophalen, iwwer eng alternativ Geschicht ze fantaséieren, déi et net gëtt. Mee wësst Dir, wat mech e bëssen tréischt? Et ass, datt d'Panhard 24er, déi iwwerlieft hunn, zu aussergewéinleche Sammlerautoen ginn sinn. Hir Raritéit, hir technesch Originalitéit, hiren zäitlosen Design... si sinn zu wäertvollen Zeie vun enger Ära ginn, an där Innovatioun virun der kuerzfristeger Rentabilitéit stoung.

Dëst ass e bëssen ewéi d'Geschicht vu Panhard: eng Meeschterklass an Innovatioun, techneschem Courage, awer och an der Grausamkeet vun der Geschäftswelt. Dës Mark huet eis de "Panhard System" ginn, deen mir haut nach benotzen, si war e Pionéier an alle Beräicher, si huet Präsidenten ekipéiert a Generatioune vun Automobilisten dreemen gelooss.

D'Enn vu Panhard ass e bëssen ewéi wann ee géif zoukucken, wéi en Innovatiounsgigant stierft, ënnerdréckt duerch finanziell Restriktiounen an den Appetit vun engem skrupellosen Konkurrent. Et erënnert mech drun, datt an der Automobilindustrie, wéi och soss anzwousch, et heiansdo ganz deier ka sinn, ze fréi Recht ze hunn.

Also, wann Dir déi nächst Kéier op e Panhard op der Strooss oder an engem Musée stéisst, huelt Iech d'Zäit fir ze stoppen. Dir wäert e Stéck Autosgeschicht gesinn, en Zeie vun enger Ära, wou Visionäre de Courage haten, alles z'erfannen. Éiwege Respekt fir Panhard & Levassor , den éischten Autoshersteller vun der Welt, deen 1967 gestuerwen ass, an der Mëtt vun der allgemenger Gläichgültegkeet vun engem Maart, deen seng Pionéierlektioune vergiess hat.