22 sierpnia 1962 roku, droga Petit-Clamart. Czarne DS 19 spokojnie jedzie, gdy nagle z każdej strony pada 187 strzałów. 14 z nich trafia w samochód. Przednie opony pękają. A jednak, cud, kierowca zachowuje panowanie nad pojazdem i przyspiesza, by ocalić swojego pasażera: Charles’a de Gaulle’a, prezydenta Republiki Francuskiej.
To DS, które właśnie uratowało życie generałowi, na zawsze zmieniło historię francuskich samochodów prezydenckich. Bo przed tym dniem nikt nie wyobrażał sobie, że automobil może kiedyś stać się żywym symbolem francuskiego oporu.
Cofnijmy się jednak nieco. Jesteśmy w 1958 roku, a Charles de Gaulle wraca do władzy. Dla prezydenta nowej, dopiero co powstałej V Republiki potrzebny jest samochód na miarę tej funkcji. De Gaulle podejmuje decyzję, która zapisze się w historii: Citroën DS 19.
Pewnie zastanawiacie się, dlaczego właśnie ten samochód? Otóż w 1958 roku DS to francuska rewolucja motoryzacyjna. Rewolucyjne zawieszenie hydropneumatyczne, futurystyczny design autorstwa Flaminio Bertoniego i, co najważniejsze, w stu procentach francuska produkcja. Dla de Gaulle’a nie wchodziło w grę jeżdżenie zagranicznym autem, skoro chciał ucieleśniać wielkość Francji.
A potem nadszedł ów słynny 22 sierpnia 1962 roku. OAS, Tajna Organizacja Wojskowa, uznała, że de Gaulle musi zginąć. Ich przywódca, podpułkownik Jean Bastien-Thiry, zagorzale sprzeciwiał się niepodległości Algierii i zorganizował zamach o niewyobrażalnej brutalności.
Wyobraźcie sobie tę scenę: Francis Marroux, kierowca generała, spokojnie prowadzi po podmiejskiej drodze, gdy nagle zaczyna się piekło. Kule lecą zewsząd. 187 pocisków w kilka sekund. Przysięgam, to jak z filmu akcji.
Ale najbardziej szalone jest to, że DS wytrzymuje uderzenie. 14 trafień, dwie przednie opony przestrzelone, a mimo to Marroux zdołał utrzymać kontrolę dzięki słynnemu zawieszeniu hydropneumatycznemu. Samochód jedzie dalej, a nawet przyspiesza, i wywozi de Gaulle’a z dala od niebezpieczeństwa.
Wiecie, co generał powiedział po przyjeździe do Pałacu Elizejskiego? „Teraz wiem, że mogę ufać temu samochodowi.” I rzeczywiście, nigdy już go nie zmienił.
Ta DS z zamachu natychmiast stała się legendarna. Citroën nawet stworzył slogan inspirowany tym wydarzeniem: „To, co ta marka zrobiła dla generała, dziś robi dla wszystkich, generalnie.” Szczerze mówiąc, marketingowo – brawo.
{cta1}
Era Henri’ego Chaprona: kiedy francuskie rzemiosło uszlachetnia samochód prezydencki
A teraz opowiem o człowieku, który zrewolucjonizował prezydenckie limuzyny: Henrim Chapronie. Ten facet, urodzony w 1886 roku w Levallois-Perret, to Mozart francuskiego nadwozia. Przez ponad pięćdziesiąt lat przekształcał samochody w jeżdżące dzieła sztuki.
W 1968 roku de Gaulle chce zrobić wielkie wrażenie podczas oficjalnych uroczystości. Zamawia u Chaprona wyjątkowe reprezentacyjne DS. I tu mistrz karoserii przechodzi samego siebie: tworzy DS o długości 6,53 metra. Prawie 2 metry więcej niż zwykłe DS!
Ta prezydencka limuzyna to prawdziwe szaleństwo. Minibar, klimatyzacja, interkom, wyjątkowe skórzane fotele... Prawdziwy salon na kołach, godny szefa państwa. Ale wiecie co? De Gaulle używał go niezwykle rzadko. Wolał swoje codzienne DS 19, to, które uratowało mu życie w Petit-Clamart. Sentyment nie ma ceny.
Historia mogła się na tym skończyć, ale w 1969 roku de Gaulle odchodzi od władzy, a w Pałacu Elizejskim pojawia się Georges Pompidou. I wtedy zaczyna się prawdziwy rozgardiasz.
Georges Pompidou i jego pasja do motoryzacji
Pompidou to prawdziwy pasjonat motoryzacji. Facet zna swoje samochody jak własną kieszeń. W 1971 roku wpada na genialny pomysł: aby godnie przyjąć królową Elżbietę II podczas jej oficjalnej wizyty w maju 1972 roku, chce czegoś spektakularnego.
Zamawia u Henriego Chaprona dwa kabriolety Citroën SM. Uwaga, nie zwykłe SM, tylko prezydenckie SM! 5,60 metra długości, 1780 kg i ekskluzywny lakier „Black Tudor”, metalizowany szaro-zielony, który robi ogromne wrażenie.
Różnica w porównaniu z DS, o której wam przed chwilą opowiedziałem, polega na tym, że tym razem, Bernard, mam naprawdę kolekcję miniatur SM, które przybliżają ten wyjątkowy czas francuskiej motoryzacji. Zresztą prezydenckie SM z 1972 roku należy do moich najbardziej poszukiwanych modeli.
Na bernardminiatures.fr mam właśnie kilka prawdziwych perełek z tamtych czasów: SM w skali 1:43, które opowiadają o fascynującym okresie, gdy Citroën był na szczycie swojej sztuki. Ponad 1500 miniatur w magazynie, głównie w skali 1:43, z darmową dostawą od 75 € we Francji. A ponieważ jestem sprzedawcą, a nie dostawcą, każdy egzemplarz często jest jedyny w swoim rodzaju, więc jeśli coś wpadnie wam w oko, nie zwlekajcie zbyt długo!
Ale wróćmy do naszych prezydenckich SM. Te samochody pobiją absolutnie szalony rekord: będą służyć przez 36 lat! Od Pompidou po Chiraca, przez Giscarda d’Estaing i Mitterranda, te dwa SM przetrwają dekady.
Tajemnica trzeciego SM i państwowe sekrety
A teraz opowiem wam coś, o czym niewiele osób wie. Oficjalnie istnieją tylko dwa prezydenckie SM. Te zbudowane przez Chaprona w 1972 roku. Ale w rzeczywistości jest ich trzeci!
W 2005 roku, dużo po śmierci Henriego Chaprona w 1978 roku, pewien bogaty kolekcjoner po cichu zamawia trzeci prezydencki SM. Wykonuje go Vincent Crescia, szwajcarski specjalista, według oryginalnych planów Chaprona. Oficjalnie nosi numer seryjny Chapron 7659.
Wyobraźcie sobie: w 2005 roku, gdy wszyscy jeżdżą Peugeotem 607 albo Renault Vel Satis, ktoś każe zbudować prezydenckie SM! To tak, jakby dziś ktoś zamówił prezydencki kabriolet 2CV.
A do tego jest jeszcze ta absolutnie szalona anegdota o DS z zamachu. Wiecie, to ta, którą można zobaczyć w Memoriale w Colombey-les-Deux-Églises? Otóż to podróbka! Prawdziwe DS z zamachu sprzedano w 1964 roku generałowi Robertowi-Polowi Dupuy. Biedak miał nim wypadek, a samochód był zbyt zniszczony, by go odrestaurować. Zastąpiono go więc identycznym modelem, zachowując jedynie oryginalne wyposażenie wnętrza.
Szczerze mówiąc, uwielbiam tę historię, bo pokazuje, że we Francji nie żartuje się z symboli. Nawet na wystawę trzeba, by wszystko wyglądało idealnie jak oryginał.
Zmiana Giscarda: gdy Peugeot wchodzi do Pałacu Elizejskiego
W 1974 roku do władzy dochodzi Valéry Giscard d’Estaing. I wtedy, po raz pierwszy w historii V Republiki, prezydent zrywa z tradycją Citroëna. Giscard wybiera Peugeota 604 w 1975 roku.
Wyobrażacie sobie szok? Od czasów de Gaulle’a było tylko Citroën albo nic. A tu VGE pojawia się ze swoim 604. Nie żeby to był zły samochód, uwaga! 604 to solidne, także francuskie auto, ale mimo wszystko coś się tu łamie.
Zabawne jest to, że mimo tej zmiany słynne SM Pompidou nadal służą podczas oficjalnych uroczystości. Przetrwają całą prezydenturę Giscarda, potem Mitterranda, a nawet początek prezydentury Chiraca.
Przypomnę: 36 lat służby! Absolutny rekord dla prezydenckich samochodów. A to wiele mówi o jakości francuskiej produkcji tamtych czasów.
Tradycja trwa: od Mitterranda do Macrona
François Mitterrand z kolei zachowuje SM Pompidou, ale wprowadza też inne modele. I widać wyraźnie, że każdy prezydent chce zaznaczyć swoją epokę swoimi wyborami motoryzacyjnymi.
Fascynujące jest to, jak ciągła pozostaje francuska doskonałość. Od rewolucyjnego DS, przez futurystyczne SM, po 604 Giscarda, każdy prezydencki wybór odzwierciedla stan francuskiego przemysłu motoryzacyjnego w danym momencie.
A dziś? Cóż, Emmanuel Macron kontynuuje tę tradycję z zupełnie nową prezydencką DS N°8, w 100% elektryczną. Siedmiu prezydentów jeździło DS, w takiej czy innej formie. Dobitnie pokazuje to, jak mocno ta marka splata się z historią Republiki Francuskiej.
{cta2}
Dziedzictwo Henriego Chaprona
Kiedy o tym myślę, Henri Chapron wycisnął piętno na francuskiej historii prezydenckiej przez prawie czterdzieści lat. Od wydłużonego w 1968 roku DS po SM z 1972 roku ten człowiek stworzył najpiękniejsze prezydenckie limuzyny w dziejach Francji.
A najpiękniejsze w tym wszystkim jest to, że te samochody opowiadają naszą historię. DS, które przetrwało zamach, to Francja, która stawia opór. SM, które przetrwały dekady, to francuska doskonałość, która trwa. Każdy prezydencki samochód to kawałek naszego dziedzictwa, który jeździ po drogach.
Wiecie, co uderza mnie najbardziej w tej historii? To, że za każdym wielkim prezydenckim samochodem stoją pasjonaci. Henri Chapron, który nadaje kształt metalowi, Francis Marroux, który ocalił Republikę, utrzymując kontrolę nad swoim DS podziurawionym kulami, Georges Pompidou, który zamawia arcydzieła, by przyjąć królową Anglii...
Te samochody to nie tylko środki transportu. Są uprzywilejowanymi świadkami naszych największych chwil w historii. A patrząc na jakość tego, co wówczas powstawało, nie można nie być dumnym z tego francuskiego dziedzictwa motoryzacyjnego.
Dlatego następnym razem, gdy na drodze spotkacie DS albo SM, pomyślcie o tym wszystkim. Pomyślcie o tych samochodach, które woziły prezydentów, przetrwały zamachy, gościły największych tego świata. Te bolidy to trochę nasza historia Francji na czterech kołach.